Mèo chảy nước mắt một bên không nên được xem là bình thường chỉ vì bên mắt còn lại vẫn ổn, nhưng cũng không có nghĩa cứ thấy phần lông dưới một mắt ướt là phải dùng thuốc. Việc đầu tiên là so hai mắt với nhau: mắt đang chảy nước có vẫn mở thoải mái, trong, không đỏ, không nheo và mèo không đưa chân dụi liên tục hay không.
Có những hôm buổi sáng vừa lau sạch, vài tiếng sau nhìn lại chỉ đúng một bên lông dưới mắt ướt. Chi tiết “một bên” đáng để chú ý vì nó khiến ta phải nhìn kỹ hơn vào chính mắt đó và đường thoát nước mắt, thay vì mặc định mèo chỉ đang “hay chảy nước mắt”.
Trước khi lau, nhìn xem hai mắt khác nhau ở đâu
Đừng vội nhìn phần lông ướt trước. Hãy nhìn chính con mắt. Nếu hai mắt vẫn mở đều, bề mặt mắt trong, mí không sưng và mèo vẫn sinh hoạt bình thường thì một ít nước trong mới xuất hiện ở một bên có thể được làm sạch nhẹ rồi theo dõi.
Ngược lại, nếu mắt đang ướt lại nheo hơn bên kia, đỏ hơn, mèo chớp liên tục hoặc cứ lấy chân dụi mặt thì sự khác nhau giữa hai bên mới là điều quan trọng. Chảy nước mắt lúc này có thể chỉ là phản ứng của một mắt đang bị kích thích hoặc khó chịu; lau phần lông bên ngoài sẽ không cho biết nguyên nhân nằm ở đâu.
Màu dịch cũng cần được nhìn cùng với trạng thái của mắt. Nước trong khác với phần dịch đã chuyển sang trắng đục, vàng, xanh hoặc đặc hơn. Nếu đã thành ghèn mắt rõ và cứ quay lại nhanh sau khi lau, không nên tiếp tục coi đó chỉ là chuyện giữ khóe mắt sạch.
Nước mắt còn trong, mắt vẫn thoải mái thì có thể lau phần bên ngoài
Nếu mèo vẫn mở mắt bình thường, không đỏ, không nheo và phần chảy ra chỉ là nước trong, việc cần làm khá đơn giản: thấm phần nước đang nằm trên lông và giữ vùng quanh mắt sạch để dễ quan sát. Nếu có một ít ghèn đã khô ở khóe mắt thì làm ẩm cho mềm trước, đừng cạy hoặc kéo cho ra bằng được.
Ở bước này, Alkin Eye Care có thể được dùng đúng vai trò của một sản phẩm vệ sinh. Thấm dung dịch lên bông hoặc gạc mềm, lau phần mí mắt đang nhắm, khóe mắt và vùng lông xung quanh có ghèn hoặc cặn bẩn. Nếu cả hai mắt đều cần lau thì dùng miếng bông hoặc gạc riêng cho từng bên. Không cần để đầu chai chạm vào mắt hay phần lông đang vệ sinh.
Mục tiêu của việc lau là lấy phần nước mắt, ghèn hoặc chất bẩn đang nằm bên ngoài, chứ không phải làm cho một bên mắt “ngừng chảy”. Nếu lau xong mà mắt vẫn thoải mái và phần lông không nhanh ướt trở lại thì có thể tiếp tục theo dõi. Nếu cứ vài tiếng lại ướt đúng bên đó thì câu chuyện đã khác.
Vừa lau xong đã ướt lại thì đừng chỉ tăng số lần lau
Nước mắt có thể tràn ra ngoài vì mắt đang tiết nhiều hơn bình thường, nhưng cũng có trường hợp nước mắt được tạo ra bình thường mà thoát xuống mũi không tốt. Vì vậy, việc một bên cứ ướt trở lại không đồng nghĩa với “bẩn nhanh” và cũng không thể tự kết luận là tắc tuyến lệ.
Ở mèo Ba Tư, Himalayan và những giống mặt ngắn, cấu trúc vùng mặt có thể khiến nước mắt dễ tràn ra ngoài hơn. Nhưng nếu trước đây hai bên tương đối giống nhau mà gần đây chỉ một bên ướt rõ, hoặc lượng nước mắt tăng hẳn lên, đừng quy hết cho cơ địa. Sự thay đổi so với bình thường của chính con mèo đáng chú ý hơn việc giống đó vốn có tiếng là hay chảy nước mắt.
Nếu muốn hiểu rộng hơn về tình trạng chảy nước mắt, điều cần nhớ vẫn là: nước mắt nhiều chỉ là biểu hiện. Một mắt có thể chảy nhiều vì bị kích thích, có dị vật, tổn thương bề mặt mắt hoặc đường thoát nước mắt gặp vấn đề. Chỉ nhìn phần lông ướt không phân biệt được những chuyện này.
Một bên nheo, đỏ hoặc có dịch đặc thì câu chuyện không còn là vệ sinh
Đây là điểm nên dừng việc tự chăm sóc tại nhà. Đưa mèo đi kiểm tra nếu mắt đang chảy nước có một trong những biểu hiện sau:
- Nheo, nhắm hoặc khó mở hơn bên còn lại.
- Đỏ rõ, mí sưng hoặc mèo phản ứng đau khi chạm gần mắt.
- Mèo dụi mắt, cọ mặt hoặc chớp liên tục.
- Dịch chuyển sang trắng đục, vàng, xanh, đặc hoặc có máu.
- Bề mặt mắt không còn trong, xuất hiện vùng mờ hoặc đục.
- Vừa lau xong đã chảy lại liên tục và tình trạng tăng dần.
Một vết xước nhỏ trên giác mạc hay dị vật nằm dưới mí không phải lúc nào cũng nhìn thấy bằng mắt thường. Nếu mèo đã nheo hoặc tỏ ra đau thì đừng cố lau thật kỹ để “xem có hết không”. Lúc này, việc giữ phần lông bên ngoài sạch vẫn có ích, nhưng không nên dùng việc vệ sinh để trì hoãn bước kiểm tra.
Đừng tự chọn thuốc nhỏ mắt chỉ vì một bên đang chảy nước
Một mắt chảy nước không cho biết mèo cần kháng sinh, thuốc chống viêm hay một loại thuốc nhỏ nào khác. Những tình trạng khác nhau có thể nhìn khá giống nhau từ bên ngoài, nên lấy một chai thuốc còn thừa từ lần trước ra thử thường chỉ làm ta khó biết mắt thực sự đang gặp chuyện gì.
Thuốc nhỏ mắt của người cũng không nên được tự dùng theo kiểu “mắt người nhỏ được thì mèo chắc cũng được”. Một số hoạt chất có thể được bác sĩ thú y sử dụng trong những tình huống phù hợp, nhưng đó là quyết định sau khi mắt đã được kiểm tra, không phải lý do để tự chọn thuốc tại nhà.
Nếu mắt vẫn trong, mở thoải mái và chỉ có ít nước trong mới xuất hiện, hãy giữ phần quanh mắt sạch rồi theo dõi xem bên đó có nhanh ướt lại không. Khi sự khác nhau giữa hai mắt vẫn còn, tăng dần hoặc bắt đầu đi cùng đỏ, nheo, đau hay dịch bất thường, lúc đó phần cần xử lý không còn nằm ở miếng gạc nữa.
