Phân bọ chét là chất thải chứa máu đã tiêu hóa do bọ chét thải ra sau khi hút máu chó mèo. Khi khô, chúng tạo thành các hạt màu đỏ nâu đến đen, nhỏ như vụn tiêu, bám sát da hoặc mắc giữa các sợi lông. Khi gạt các hạt này lên khăn giấy trắng ẩm, chúng thường tan và loang thành quầng màu đỏ nâu.
Nếu chỉ thấy hạt đen mà chưa bắt được con bọ nào, bạn vẫn nên kiểm tra tiếp. Bọ chét nhỏ, di chuyển nhanh, trong khi chó mèo thường tự liếm, cắn hoặc chải lông nên bạn không phải lúc nào cũng nhìn thấy con trưởng thành. Phân bọ chét vẫn có thể còn lại trên lông và giúp bạn phát hiện sự hiện diện của bọ chét.
Phân bọ chét trông như thế nào?
Nhìn bằng mắt thường, phân bọ chét giống những chấm đỏ nâu hoặc đen li ti, không đều nhau, trông rất giống vụn tiêu. Khi rẽ lông, bạn có thể thấy chúng nằm sát da hoặc rơi ra theo lược cùng với gàu và bụi bẩn.
Mẹo kiểm tra: Đừng chỉ tìm đúng vị trí thú cưng đang gãi. Hãy rẽ lông và chải nhẹ ở nhiều vùng khác nhau, đặc biệt là quanh gốc đuôi, bụng và vùng cổ, để xem các hạt đen chỉ là bụi bẩn thông thường hay còn xuất hiện ở những vùng khác.
Cách kiểm tra hạt đen bằng khăn giấy ẩm
Bạn chỉ cần chuẩn bị một chiếc lược răng dày, khăn giấy trắng và một ít nước sạch.
- Bước 1: Chải lông và hứng các hạt sẫm màu xuống khăn giấy trắng.
- Bước 2: Làm ẩm nhẹ phần giấy có chứa các hạt này.
- Bước 3: Chờ vài giây và quan sát. Nếu quanh hạt xuất hiện vệt hoặc quầng đỏ nâu, nhiều khả năng đó là phân bọ chét.
Lưu ý: Cách kiểm tra này không cho kết luận tuyệt đối. Nếu da thú cưng đang trầy, rớm máu hoặc có mài máu khô, máu từ chính vùng da đó cũng có thể làm khăn giấy đổi màu. Vì vậy, hãy quan sát thêm tình trạng da và những gì đang bám trên lông để tránh nhầm.
Đừng nhầm phân bọ chét với trứng, gàu hoặc mài máu
| Thứ bạn nhìn thấy | Thường trông như thế nào? | Điểm dễ phân biệt |
|---|---|---|
| Phân bọ chét | Hạt đỏ nâu đến đen, nhỏ và không đều | Có thể tan và loang đỏ nâu trên khăn giấy ẩm |
| Trứng bọ chét | Nhỏ, trắng ngọc trai, hình bầu dục | Không bám chặt vào lông và thường rơi xuống môi trường |
| Gàu / vảy da | Trắng, xám hoặc vàng nhạt, dạng mảnh | Không tạo quầng đỏ nâu như phân bọ chét |
| Mài máu khô | Nâu đỏ, thường bám ngay trên vùng da trầy | Cần nhìn cùng bề mặt da vì máu khô cũng có thể làm giấy đổi màu |
Ở mèo, nếu thấy những hạt nhạt màu bám rất chắc vào thân sợi lông (nhất là gần da), cần nghĩ đến trứng rận thay vì trứng bọ chét. Trứng rận được dính chặt vào sợi lông nên khó rơi ra, trong khi trứng bọ chét không bám chặt và dễ rơi xuống môi trường.
Không thấy bọ chét nhưng vẫn có phân bọ chét có bình thường không?
Có, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra. Bọ chét di chuyển rất nhanh, cộng thêm thói quen tự liếm và cắn lông của chó mèo khiến bạn khó bắt gặp con trưởng thành. Do đó, chưa nhìn thấy bọ chét không đủ để loại trừ khả năng thú cưng đang có bọ chét.
Nếu các hạt đen loang đỏ nâu trên khăn giấy ẩm, hãy kiểm tra thêm da và lông ở nhiều vùng khác. Nếu thú cưng hay gãi, liếm lông hoặc vật nuôi khác trong nhà đã có bọ chét, bạn nên xử lý cho cả thú cưng lẫn môi trường sống thay vì chỉ lau sạch các hạt đen trên lông.
Thấy phân bọ chét rồi thì nên làm gì?
Đừng chỉ lau sạch những hạt đen trên lông rồi dừng lại. Phân bọ chét cho thấy bọ trưởng thành đã hút máu trên vật chủ; trong khi trứng có thể rơi xuống nơi chó mèo thường nằm và tiếp tục phát triển ngoài cơ thể.
- Chải và rẽ lông ở nhiều vùng để xem còn bọ chét hoặc thêm phân bọ chét hay không.
- Kiểm tra những chó mèo khác sống cùng nhà, kể cả khi chúng chưa gãi nhiều.
- Giặt ổ nằm, khăn và đồ vải; hút bụi kỹ những nơi thú cưng thường nghỉ.
- Nếu cần dùng biện pháp kiểm soát bọ chét, chọn đúng sản phẩm cho đúng loài, độ tuổi và tình trạng sức khỏe; làm theo nhãn hoặc hướng dẫn thú y.
Số lượng bọ chét nhìn thấy không nhất thiết phản ánh mức độ ngứa của thú cưng. Ở chó mèo bị viêm da dị ứng do bọ chét (FAD), phản ứng với nước bọt bọ chét có thể khiến chỉ một lượng nhỏ bọ chét cũng gây ngứa dữ dội, đỏ da và rụng lông do gãi, liếm hoặc cắn liên tục.
Nếu mèo có bọ chét và người nhà cũng xuất hiện các nốt đỏ ngứa quanh cổ chân hoặc cẳng chân, cần nghĩ đến khả năng Trứng rận được gắn chặt vào sợi lông. Lúc này, việc kiểm soát bọ chét trong môi trường sống như ổ nằm, thảm và sàn nhà quan trọng không kém việc kiểm soát bọ chét trên mèo.
Khi nào nên đưa chó mèo đi kiểm tra?
Phần lớn việc nhận diện phân bọ chét có thể tự thực hiện tại nhà. Tuy nhiên, bạn nên đưa thú cưng đi khám thú y khi:
- Chó mèo gãi, liếm hoặc cắn lông đến mức trầy xước và chảy máu.
- Da đỏ lan rộng, có mủ, mùi bất thường hoặc đau khi chạm vào.
- Chó mèo con hoặc thú cưng thể trạng yếu có nhiều bọ chét, hoặc trên lông xuất hiện rất nhiều phân bọ chét.
- Nướu nhợt, thú cưng lờ đờ, mệt hoặc yếu hơn bình thường.
- Đã kiểm soát bọ chét và vệ sinh môi trường nhưng phân bọ chét mới vẫn xuất hiện liên tục.
- Bạn không chắc hạt đen là phân bọ chét, mài máu hay một vấn đề da khác.
Điều quan trọng không phải là bắt cho bằng được một con bọ chét để “chứng minh” vấn đề. Nếu hạt đen loang đỏ nâu trên khăn ẩm, đồng thời thú cưng đang gãi, liếm nhiều hoặc còn thấy thêm bọ chét hay phân bọ chét ở những vùng khác, hãy xử lý cho cả thú cưng, các vật nuôi sống cùng và những nơi chúng thường nằm. Nếu da đã viêm, trầy nhiều hoặc thú cưng có dấu hiệu yếu đi, nên dừng tự xử lý tại nhà và đưa bé đi khám thú y sớm.
