Có. Ve bám trên mèo có thể bò sang người và cắn, nhưng “lây sang người” ở đây không nên hiểu như một bệnh truyền trực tiếp từ mèo sang người. Mèo có thể mang ve từ ngoài trời vào nhà; con ve sau đó có thể rời mèo, bò lên người hoặc bám vào một vật nuôi khác. Người và mèo cũng có thể cùng tiếp xúc với ve từ cỏ, bụi cây hoặc những khu vực ngoài trời có ve.
Ve không nhảy hoặc bay như bọ chét. Chúng bò lên vật chủ và bám vào da để hút máu. Một số loài ve có thể hút máu cả mèo lẫn người và có khả năng mang mầm bệnh, nhưng không phải cứ bị ve cắn là sẽ mắc bệnh.
Ve từ mèo sang người bằng cách nào?
Mèo đi ra ngoài, nằm trong bụi cây, sân vườn hoặc tiếp xúc với động vật khác có thể mang ve về trên lông. Có con bám ngay vào da mèo; cũng có con vẫn đang bò trong bộ lông và chưa kịp hút máu.
Khi mèo trở về nhà, ve có thể tiếp tục bò trên lông, rơi xuống khu vực mèo nằm hoặc chuyển sang một vật chủ khác ở gần. Vì vậy, nguy cơ với người không nằm ở việc chạm vào mèo rồi “nhiễm bệnh” qua da. Vấn đề là con ve thực sự có thể được mang vào nhà và sau đó bám lên người.
Điều này cũng giải thích vì sao đôi khi cả mèo và người trong nhà cùng phát hiện ve sau một lần đi vào khu vực nhiều cỏ hoặc cây bụi, dù không có bằng chứng con ve đã đi trực tiếp từ mèo sang người.
Ve mèo có nhảy không? Đừng nhầm với bọ chét hoặc rận
Ve không nhảy và không bay. Chúng bò trên lông rồi bám chặt vào da để hút máu. Khi đã hút máu một thời gian, thân ve có thể căng và tròn hơn nên khá dễ nhận ra khi rẽ lông.
| Thứ bạn nhìn thấy | Đặc điểm dễ nhận ra |
|---|---|
| Ve | Bò, không nhảy; thường bám chặt vào da để hút máu và thân có thể căng dần khi no máu. |
| Bọ chét | Nhỏ, nâu sẫm và có thể bật nhảy nhanh. Nếu người trong nhà cũng xuất hiện nốt ngứa, bọ chét mèo có thể cắn người, nên nguồn gây cắn không nhất thiết là ve. |
| Rận mèo | Bò trên lông, không có kiểu bật nhảy của bọ chét; trứng thường bám chặt vào thân lông. Rận mèo cũng không phải là ve. |
Nếu bạn không thấy một con ký sinh trùng bám vào da mà chỉ thấy những hạt đen nhỏ giống vụn tiêu giữa lông, hãy kiểm tra khả năng đó là phân bọ chét thay vì ve.
Nếu thấy ve trên mèo, nên làm gì ngay?
Đừng chỉ lấy con ve đang nhìn thấy rồi kết thúc việc kiểm tra. Hãy rẽ lông ở nhiều vùng để xem mèo còn con nào khác hay không, đồng thời kiểm tra các thú cưng sống cùng nhà.
- Kiểm tra toàn thân mèo. Chú ý quanh đầu, tai, cổ, nách, bẹn, kẽ chân và những vùng lông dày khó quan sát.
- Nếu chỉ có một vài con và bạn có thể thao tác an toàn, gỡ ve bằng nhíp đầu nhỏ. Đeo găng, kẹp con ve càng sát bề mặt da càng tốt rồi kéo ra từ từ và đều. Không xoắn, giật mạnh hoặc bóp nát thân ve.
- Rửa tay và làm sạch vùng da sau khi gỡ. Theo dõi vị trí cắn xem có đỏ, sưng, rỉ dịch hoặc đau tăng lên hay không.
- Kiểm tra người và những vật nuôi khác trong nhà. Đặc biệt sau khi mèo vừa đi ngoài trời hoặc bạn phát hiện nhiều hơn một con ve.
- Làm sạch nơi mèo thường nằm. Hút bụi và kiểm tra đệm, thảm, khe gần chỗ ngủ. Nếu ve tiếp tục xuất hiện trong nhà, cần đánh giá cả nguồn ve từ môi trường.
Không lấy thuốc hoặc sản phẩm trị ve dành cho chó dùng sang mèo nếu nhãn không ghi rõ dùng được cho mèo. Mèo nhạy cảm với nhiều hoạt chất hơn chó, vì vậy sản phẩm ngoại ký sinh cần đúng loài, đúng độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
Khi nào mèo có ve cần được đưa đi khám thú y?
Một vài con ve được phát hiện sớm không phải lúc nào cũng là tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, nên đưa mèo đi kiểm tra khi:
- Có rất nhiều ve hoặc bạn không thể gỡ chúng an toàn.
- Vùng da nơi ve bám sưng, đau, chảy máu, rỉ dịch hoặc có mủ.
- Mèo con, mèo già hoặc mèo thể trạng yếu bị nhiều ve bám cùng lúc.
- Nướu nhợt, mèo lờ đờ, yếu, kém ăn hoặc sốt.
- Sau khi từng có ve bám, mèo xuất hiện những thay đổi rõ về hành vi, sức khỏe hoặc khả năng vận động.
- Mèo có phản ứng bất thường sau khi dùng sản phẩm kiểm soát ve.
Ve có thể truyền nhiều tác nhân gây bệnh cho động vật, nhưng nguy cơ cụ thể phụ thuộc vào loài ve, khu vực sống và thời gian bám hút máu. Vì vậy, các dấu hiệu toàn thân sau khi phát hiện ve đáng quan tâm hơn việc cố đoán bệnh chỉ từ hình dạng con ve.
Nếu ve đã bám vào người thì nên làm gì?
Hãy gỡ con ve càng sớm càng tốt. Dùng nhíp đầu nhỏ kẹp sát bề mặt da và kéo thẳng, đều; tránh bóp nát thân ve bằng tay trần. Sau đó rửa sạch vùng da và tay.
Không phải mọi con ve đều mang mầm bệnh và không phải mọi vết cắn đều gây bệnh. Tuy nhiên, nếu sau khi bị ve bám bạn xuất hiện sốt, phát ban, đau đầu, đau mỏi hoặc triệu chứng bất thường khác, nên liên hệ cơ sở y tế và nói rõ thời điểm có tiếp xúc với ve.
Việc phát hiện ve trên mèo không có nghĩa cả gia đình phải cách ly mèo như với một bệnh truyền nhiễm. Điều cần làm là kiểm tra xem còn ve trên mèo, người hoặc vật nuôi khác hay không và ngăn mèo tiếp tục mang ve từ môi trường vào nhà.
Làm sao giảm nguy cơ ve quay lại?
- Kiểm tra lông mèo sau khi đi ngoài trời, nhất là khi mèo vừa vào khu vực nhiều cỏ, bụi cây hoặc tiếp xúc với động vật khác.
- Giữ mèo trong nhà nhiều hơn nếu có thể để giảm cơ hội tiếp xúc với ve từ môi trường.
- Dùng biện pháp kiểm soát ve phù hợp riêng cho mèo theo đúng nhãn hoặc hướng dẫn thú y.
- Kiểm tra các vật nuôi sống cùng nhà thay vì chỉ xử lý một con mèo.
- Theo dõi môi trường sống nếu ve liên tục xuất hiện trong nhà dù đã kiểm tra mèo.
Điểm cần nhớ: ve bám trên mèo có thể bám và cắn người, nhưng mèo không “truyền ve” theo cách một bệnh lây trực tiếp từ vật nuôi sang người. Mèo có thể mang con ve vào nhà, hoặc cả người và mèo cùng gặp ve trong môi trường. Vì vậy, khi phát hiện ve, hãy kiểm tra cả mèo, các vật nuôi khác và người trong nhà; gỡ ve sớm, dùng sản phẩm đúng loài và chuyển sang thú y hoặc y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
