Việc chăm sóc mắt cho thú cưng không chỉ đơn thuần là lau đi bụi bẩn. Điều quan trọng nhất là duy trì cân bằng vi sinh trên bề mặt giác mạc và kiểm soát nồng độ protein trong nước mắt. Vệ sinh đúng kỹ thuật giúp giảm đến 60% nguy cơ viêm kết mạc và ngăn chặn sự hình thành vệt lệ ố vàng cứng đầu.
Trong thực hành thú y, đôi mắt là cơ quan nhạy cảm bậc nhất. Phần lớn các ca viêm kết mạc chó mèo tái phát đều bắt nguồn từ việc tích tụ ghèn lâu ngày hoặc chủ nuôi sử dụng sai loại dung dịch làm sạch, gây kích ứng ngược cho niêm mạc.
1. Phân biệt ghèn sinh lý và ghèn bệnh lý
Trước khi bắt đầu quy trình vệ sinh, bạn cần xác định tình trạng mắt của thú cưng để có hướng xử lý phù hợp:
- Ghèn sinh lý (Bình thường): Thường có màu nâu nhạt hoặc đen, dạng khô cứng bám ở khóe mắt vào buổi sáng. Ghèn không có mùi hôi và niêm mạc mắt xung quanh vẫn có màu hồng nhạt khỏe mạnh.
- Ghèn bệnh lý (Bất thường): Dịch tiết có dạng mủ màu vàng hoặc xanh lá cây, kết cấu dính đặc khiến thú cưng khó mở mắt. Kèm theo đó là mùi hôi khó chịu, mắt sưng đỏ hoặc nheo mắt liên tục.
2. Nguyên nhân khiến chó mèo bị chảy nước mắt nhiều và đóng ghèn
Hiểu rõ tại sao thú cưng chảy nước mắt sẽ giúp bạn có cách lau ghèn mắt hiệu quả hơn:
- Cấu trúc sinh học: Các giống chó mặt ngắn (Pug, Bulldog, Poodle) thường có hốc mắt nông và ống dẫn lệ bị gập, khiến nước mắt tràn ra ngoài, tạo thành các vệt lệ chó mèo sậm màu.
- Kích ứng môi trường: Bụi mịn, phấn hoa hoặc lông dài chọc vào nhãn cầu kích thích tuyến lệ tiết dịch để bảo vệ giác mạc.
- Ghèn mắt màu nâu/đen: Khi các thành phần như protein và lipid trong nước mắt tiếp xúc với oxy, chúng bị oxy hóa. Nếu không làm sạch, đây là môi trường hoàn hảo cho vi khuẩn phát triển, gây mùi hôi và ố vàng quanh mắt.
3. Bao lâu nên vệ sinh mắt chó mèo?
|
Nhóm thú cưng |
Tần suất vệ sinh đề xuất |
Mục tiêu chăm sóc |
|---|---|---|
|
Chó mặt ngắn (Pug, Poodle, Phốc sóc) |
Hàng ngày |
Ngăn chặn vệt lệ ố vàng và viêm da nếp gấp |
|
Mèo mặt phẳng (Ba Tư, Exotic) |
Hàng ngày |
Làm sạch ghèn mắt khô bám chặt khóe mắt |
|
Chó/Mèo lông dài |
2 – 3 ngày/lần |
Tránh lông chọc gây kích ứng giác mạc |
|
Thú cưng sống trong nhà |
2 – 3 ngày/lần |
Duy trì độ ẩm và làm sạch bụi mịn |
4. 5 Sai lầm thường gặp khiến mắt thú cưng càng lau càng viêm
Nhiều chủ nuôi vô tình làm hại mắt thú cưng do thực hiện sai kỹ thuật:
- Dùng tay cạy ghèn mắt khô: Gây đau đớn và có thể làm rách lớp da mỏng ở khóe mắt.
- Dùng chung bông cho hai mắt: Con đường nhanh nhất để lây lan vi khuẩn chéo.
- Lạm dụng nước muối sinh lý: Không hòa tan được lipid, dùng lâu ngày dễ gây khô niêm mạc.
- Dùng khăn ướt trẻ em: Chứa hương liệu và chất bảo quản không phù hợp pH mắt thú cưng.
- Dùng bông gòn có xơ lông: Các sợi xơ có thể rụng và làm trầy xước bề mặt nhãn cầu.
5. Quy trình cách lau ghèn mắt và vệ sinh đúng chuẩn 4 bước
- Làm mềm: Thấm dung dịch vệ sinh chuyên dụng vào gạc mềm, áp nhẹ lên vùng ghèn khô trong 30 giây để chúng tự rã ra.
- Lau nhẹ nhàng: Lau theo một chiều từ khóe mắt trong ra phía ngoài.
- Lau khô: Sử dụng miếng gạc sạch khác thấm nhẹ vùng da quanh mắt để tránh ẩm ướt gây xỉn màu lông.
- Kiểm tra: Đảm bảo không còn dịch tiết đọng lại trong các nếp gấp da đối với dòng mặt xệ.
6. Chọn dung dịch vệ sinh mắt tốt nhất: Nước muối hay chuyên dụng?
Nước muối sinh lý chỉ mang tính chất rửa trôi bề mặt tạm thời. Để chăm sóc dài hạn, các bác sĩ thú y khuyên dùng các dung dịch đạt chuẩn như Alkin Eye Care vì những lý do chuyên môn sau:
- pH tương thích hoàn hảo: Cân bằng với nồng độ pH của nước mắt tự nhiên, hoàn toàn không gây xót hay kích ứng niêm mạc.
- Cơ chế hòa tan Protein: Phân giải các mảng bám protein và lipid hiệu quả hơn nước muối, giúp loại bỏ triệt để ghèn mắt màu nâu và vệt ố.
- Độ an toàn lâm sàng: Không chứa cồn, phù hợp để sử dụng hàng ngày cho các giống chó nhạy cảm nhất mà không gây khô giác mạc.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Làm sao để hết vệt ố vàng quanh mắt chó?
Cần vệ sinh hàng ngày bằng dung dịch chuyên dụng và giữ lông vùng khóe mắt luôn khô ráo để ngăn vi khuẩn oxy hóa protein.
Hỏi: Có nên dùng bông tăm để lau khóe mắt không?
Không nên. Đầu bông tăm cứng dễ gây chấn thương nhãn cầu nếu thú cưng đột ngột cử động.
Lời khuyên từ chuyên gia: Sai lầm phổ biến nhất không phải là không vệ sinh mắt, mà là dùng sai dung dịch trong thời gian dài. Một giải pháp dịu nhẹ, phù hợp pH ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh được chuỗi viêm nhiễm tái phát phức tạp và tiết kiệm chi phí điều trị về sau.
Nếu thú cưng của bạn thuộc nhóm chó mặt ngắn hoặc có cơ địa dễ chảy nước mắt, việc chuẩn bị sẵn một dung dịch vệ sinh đạt chuẩn trong routine chăm sóc hàng ngày là điều thực sự cần thiết để duy trì đôi mắt tinh anh.