Bạn vừa lau sạch khóe mắt cho chó hoặc mèo vào buổi sáng, nhưng chỉ vài giờ sau ghèn đã xuất hiện lại. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần trong ngày hoặc lượng ghèn tăng rõ, không nên xử lý bằng cách chỉ tăng số lần lau.
Lau mắt chỉ lấy đi phần cặn đang nằm bên ngoài. Khi ghèn nhanh chóng quay lại, điều quan trọng hơn là so sánh hai mắt, nhìn loại dịch và xem thú cưng có nheo, dụi mắt hoặc khó mở mắt hay không. Ghèn tái diễn là tín hiệu cần đánh giá tình trạng mắt, không chỉ là vấn đề vệ sinh.
Khi nào được xem là ghèn mắt xuất hiện liên tục?
Không cần chờ đến khi khóe mắt đóng thành mảng dày mới xem là tình trạng đang tái diễn. Trong bài này, “liên tục” được hiểu là một trong các trường hợp sau:
- Vừa lau sạch nhưng vài giờ sau ghèn đã quay lại.
- Phải lau nhiều lần trong ngày mới giữ được khóe mắt sạch.
- Lượng ghèn tăng dần so với những ngày trước.
- Dịch thay đổi từ ít và trong sang đục, đặc hoặc có màu rõ hơn.
- Một bên mắt xuất hiện nhiều hơn hẳn bên còn lại.
Một ít cặn khô xuất hiện thỉnh thoảng không giống với tình trạng cứ lau xong lại có. Khi tốc độ tái diễn trở thành điểm nổi bật, số lần lau không còn là câu trả lời chính.
So sánh hai mắt và loại dịch trước khi lau
Hãy quan sát thú cưng ở nơi đủ sáng trước khi chạm vào vùng mắt. Nhìn từng bên và so sánh:
- Hai mắt có mở đều không?
- Một bên có đỏ hoặc sưng hơn không?
- Bề mặt mắt còn trong hay có vẻ đục?
- Dịch chủ yếu trong, loãng hay đã đặc?
- Màu dịch là trong, trắng đục, vàng hay xanh?
- Chó mèo có nheo, chớp nhiều, dụi mắt hoặc né tránh không?
Đỏ mắt, sưng quanh mắt, dịch tiết và biểu hiện khó chịu đều có thể đi cùng vấn đề ở kết mạc; chỉ nhìn màu ghèn không đủ để tự xác định nguyên nhân. Ở mèo, nheo mắt, chớp thường xuyên và dịch từ trong loãng đến đặc, sẫm màu cũng cần được đánh giá cùng nhau thay vì chỉ nhìn phần cặn.
Nếu dịch chủ yếu trong, loãng và làm phần lông bên dưới liên tục ẩm, bạn có thể đọc thêm về tình trạng chó mèo chảy nước mắt. Bài đó cung cấp kiến thức nền, còn quyết định trong tình huống hiện tại vẫn là: nếu mắt tiếp tục tiết dịch sau khi đã lau, đừng chỉ tăng tần suất vệ sinh.
Riêng người nuôi mèo có thể đối chiếu thêm màu và dạng dịch trong bài mắt mèo đổ ghèn. Tuy nhiên, màu ghèn chỉ là một phần; độ đỏ, độ trong của mắt và phản ứng của mèo vẫn quan trọng hơn.
Có thể làm gì tạm thời tại nhà?
Nếu mắt vẫn mở thoải mái, không đỏ, không đục, thú cưng không dụi hoặc phản ứng đau, bạn có thể làm sạch phần ghèn đang nằm bên ngoài để vùng mắt dễ quan sát hơn.
Dùng gạc mềm, sạch và làm ẩm vừa đủ. Đặt nhẹ lên phần ghèn khô trong vài giây để cặn mềm ra, sau đó lau một chiều ra ngoài. Không kéo cặn khi còn khô, không chà qua lại và không đưa gạc chạm vào bề mặt mắt. Gạc ấm và ẩm có thể giúp làm mềm phần đóng cứng để lấy ra nhẹ nhàng hơn.
Nếu cả hai mắt đều cần lau, dùng miếng gạc riêng cho từng bên. Sau khi lấy phần cặn bên ngoài, dừng lại và quan sát thay vì cố lau đến khi phần lông hoàn toàn sạch màu.
Người nuôi mèo cần xem kỹ thao tác có thể tham khảo bài vệ sinh mắt cho mèo.
Việc lau này chỉ nhằm lấy phần ghèn đang có và giúp bạn nhìn rõ mắt hơn. Nó không giải quyết điều đang khiến dịch tiếp tục xuất hiện.
Đừng tăng số lần lau để che tình trạng tái diễn
Khi ghèn vừa lau đã quay lại, phản ứng thường gặp là lau thêm nhiều lần trong ngày. Cách này có thể khiến khóe mắt trông sạch tạm thời, nhưng đồng thời làm bạn khó nhận ra lượng dịch đang tăng hay một bên mắt đang thay đổi.
Thay vì lau liên tục, hãy ghi nhận:
- Ghèn quay lại sau bao lâu.
- Một hay hai mắt bị ảnh hưởng.
- Dịch còn trong hay chuyển sang đặc.
- Lượng dịch đang giảm, giữ nguyên hay tăng.
- Thú cưng có bắt đầu nheo hoặc dụi mắt không.
Nếu cần lau lại, chỉ lấy phần dịch hoặc cặn đang nằm bên ngoài. Không cố lau sâu vào khóe mắt và không tăng lực để giữ vùng lông sạch lâu hơn.
Không tự dùng thuốc nhỏ mắt của người, thuốc còn thừa từ lần trước hoặc thử nhiều loại dung dịch để xem ghèn có giảm không. Những biểu hiện bên ngoài tương tự nhau có thể cần cách đánh giá khác nhau; tự dùng thuốc có thể làm chậm bước kiểm tra cần thiết.
Điểm dừng an toàn
Dừng tự vệ sinh và đưa chó mèo đi kiểm tra khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Ghèn đặc, vàng hoặc xanh.
- Mắt đỏ hoặc mí sưng.
- Chó mèo nheo, nhắm hoặc khó mở mắt.
- Bề mặt mắt có vẻ đục.
- Thú cưng dụi mắt, cọ mặt hoặc phản ứng đau.
- Một bên khác rõ bên còn lại.
- Ghèn tăng nhanh hoặc quay lại liên tục dù vừa được lau.
Ở chó, dịch vàng xanh, đỏ mắt, nheo và dụi mặt là những dấu hiệu có thể đi cùng tình trạng mắt đang khó chịu. Ở mèo, nheo mắt, dụi mắt, dịch tiết và bề mặt mắt đục cũng không nên tiếp tục được xử lý như một vấn đề vệ sinh thông thường.
Đừng chờ xem lau thêm vài lần có làm các dấu hiệu này tự hết hay không. Khi mắt đã khó mở, đau hoặc thay đổi rõ, ưu tiên kiểm tra tình trạng mắt thay vì cố giữ phần lông bên ngoài sạch.
Kết luận
Chó mèo bị ghèn mắt liên tục không nên được xử lý bằng cách chỉ tăng số lần lau. Bạn có thể làm mềm và lấy phần ghèn bên ngoài bằng gạc riêng cho từng mắt khi thú cưng vẫn thoải mái, nhưng cần theo dõi tốc độ tái diễn, loại dịch và sự khác biệt giữa hai bên.
Khi ghèn đặc hoặc đổi màu, mắt đỏ, sưng, nheo, đục, đau hay khó mở, hãy dừng tự chăm sóc và đưa thú cưng đi kiểm tra.
