Ở giai đoạn mới bắt đầu, nấm da ở chó mèo có thể chỉ làm một vùng lông thưa đi, sợi lông dễ gãy, da có vảy hoặc hơi đỏ. Tuy nhiên, những dấu hiệu này không chỉ xuất hiện ở nấm. Ghẻ, viêm da do vi khuẩn, dị ứng và nhiều vấn đề da khác cũng có thể nhìn khá giống.
Vì vậy, “nhận biết nấm da giai đoạn đầu” nên được hiểu là phát hiện những thay đổi đáng nghi để theo dõi và kiểm tra sớm, chứ không phải nhìn một đốm trên da rồi tự kết luận đó là nấm.
Nấm da chó mèo giai đoạn đầu thường trông như thế nào?
“Giai đoạn đầu” không phải một mốc cố định kiểu 7 ngày hay 14 ngày. Với người nuôi, đây đơn giản là lúc những thay đổi đầu tiên trên da và lông bắt đầu dễ nhận ra.
Những dấu hiệu có thể gặp gồm:
- Lông thưa hoặc rụng thành một vùng nhỏ: đôi khi chỉ là một đốm nhỏ, đôi khi bờ không tròn rõ.
- Sợi lông gãy, ngắn và lởm chởm: vùng bệnh có thể trông như bị cắt cụt thay vì rụng sạch hoàn toàn.
- Da có vảy hoặc gàu: vảy có thể mịn, khô hoặc đóng thành lớp mỏng quanh vùng lông bị ảnh hưởng.
- Da hơi đỏ hoặc đổi màu: mức độ có thể rất nhẹ và không phải con nào cũng có.
- Ngứa có thể có hoặc không: có con gần như không gãi, nhưng cũng có con liếm hoặc gãi nhiều hơn bình thường.
Những thay đổi này đều có thể nằm trong nhóm nấm da ở chó mèo, nhưng không riêng nấm mới gây ra chúng.
Hình ảnh nấm da giai đoạn đầu: nên nhìn gì trong ảnh?
Ảnh có thể giúp bạn theo dõi xem vùng da đang thay đổi thế nào, nhưng không thể dùng một bức ảnh để xác nhận chắc chắn chó mèo bị nấm.
Nếu chụp để theo dõi, hãy cố giữ cùng góc, ánh sáng và khoảng cách. Khi so lại sau vài ngày, bạn có thể để ý:
- vùng rụng lông có lớn thêm không;
- có xuất hiện thêm đốm mới ở nơi khác không;
- lông ở rìa vùng đó có tiếp tục gãy hoặc thưa đi không;
- vảy, đỏ da hoặc đóng mài có tăng lên không;
- da có bắt đầu ướt, rỉ dịch, có mủ hoặc đau hay không.
Những thay đổi theo thời gian thường hữu ích hơn việc cố so một tấm ảnh trên mạng với da của thú cưng rồi tìm xem “có giống hệt không”.
Nấm da có nhất thiết phải thành vòng tròn hoặc “đồng xu” không?
Không. Nấm da có thể tạo vùng rụng lông tròn hoặc gần tròn, nhưng cũng có thể chỉ làm lông thưa, gãy, bong vảy hoặc tạo những mảng không đều.
Một mảng rụng lông tròn dễ khiến người nuôi nghĩ ngay tới nấm đồng xu, nhưng hình tròn không đủ để khẳng định nguyên nhân. Ghẻ Demodex, viêm nang lông và một số bệnh da khác cũng có thể tạo mảng rụng lông khá giống.
Chó và mèo bị nấm da có thể biểu hiện khác nhau không?
Có thể. Ở cả chó và mèo, nấm da đều có thể làm lông gãy, rụng thành mảng, bong vảy hoặc đỏ da. Nhưng mức độ dễ nhìn thấy ở từng con rất khác nhau.
Ở mèo, đặc biệt là mèo lông dài, có trường hợp dấu hiệu ngoài da rất nhẹ hoặc khó nhận ra. Một số con vẫn mang nấm trên lông dù không có một mảng rụng lông điển hình. Ở chó, những vùng rụng lông kèm vảy và lông gãy thường dễ khiến người nuôi chú ý hơn.
Vì vậy, không nên dùng một “mẫu hình” duy nhất để áp cho cả chó và mèo.
Những dấu hiệu nào dễ bị nhầm với nấm da?
Rụng lông và bong vảy là những dấu hiệu rất chung. Một vùng da nhìn giống nấm vẫn có thể đến từ nguyên nhân khác.
- Ghẻ Demodex: có thể làm rụng lông thành mảng, nhất là ở chó con hoặc quanh mặt và chân.
- Viêm da do vi khuẩn: có thể đi kèm mụn mủ, đóng mài, rỉ dịch hoặc mùi.
- Dị ứng hoặc bọ chét: thường khiến chó mèo ngứa, liếm và gãi nhiều hơn, nhưng không phải lúc nào cũng dễ phân biệt chỉ bằng mắt.
- Da khô hoặc nhiều gàu: có thể gây bong vảy nhưng không nhất thiết làm lông gãy và rụng khu trú.
Bác sĩ xác nhận nấm da bằng cách nào?
Bác sĩ thường bắt đầu bằng việc nhìn vị trí tổn thương, tình trạng lông, vảy da và mức độ ngứa, sau đó mới chọn cách kiểm tra phù hợp.
Một số trường hợp có thể được soi bằng đèn Wood để tìm những sợi lông nghi nhiễm. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nấm đều phát sáng dưới đèn Wood, nên kết quả soi đèn một mình không đủ để kết luận có hay không có nấm.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kiểm tra trực tiếp lông và vảy dưới kính hiển vi, nuôi cấy nấm hoặc dùng xét nghiệm PCR. Có khi phải kết hợp nhiều cách vì không có một dấu hiệu ngoài da duy nhất đủ để xác nhận mọi trường hợp.
Trong lúc chưa biết chắc có phải nấm không, nên làm gì?
- Chụp lại vùng da để theo dõi xem có lan hoặc xuất hiện thêm đốm mới không.
- Giữ vùng da và bộ lông sạch, khô; tránh cọ xát hoặc cạo sát chỉ để “nhìn cho rõ”.
- Không tự bôi nhiều loại thuốc hoặc kem của người lên vùng da khi chưa rõ nguyên nhân.
- Không dùng chung lược, khăn hoặc dụng cụ grooming với thú cưng khác nếu đang nghi một bệnh da có khả năng lây.
- Rửa tay sau khi chạm vào vùng da đang bong vảy hoặc rụng lông.
Nếu cuối cùng nguyên nhân không phải nấm, những bước trên vẫn giúp tránh làm vùng da tổn thương thêm trong lúc chờ kiểm tra.
Khi nào nên đưa chó mèo đi kiểm tra sớm?
Nên đưa thú cưng đi kiểm tra nếu:
- vùng rụng lông tiếp tục lớn lên hoặc xuất hiện thêm ở nhiều chỗ;
- da đỏ nhiều, đau, sưng, rỉ dịch, có mủ hoặc mùi;
- chó mèo gãi, liếm hoặc cắn đến trầy da;
- mèo con, chó con, thú cưng già hoặc đang có vấn đề sức khỏe khác xuất hiện nhiều vùng nghi nấm;
- nhiều thú cưng trong nhà cùng có tổn thương da;
- người trong nhà xuất hiện vùng da đỏ, ngứa hoặc tổn thương dạng vòng sau khi tiếp xúc gần với thú cưng.
Điều cần nhớ
Nấm da chó mèo giai đoạn đầu không phải lúc nào cũng là một vòng tròn đỏ rõ ràng. Lông gãy, rụng thành mảng, vảy da và đỏ nhẹ đều có thể xuất hiện, nhưng cũng có thể đến từ những bệnh da khác.
Ảnh giúp bạn quan sát và theo dõi sự thay đổi, không giúp xác nhận bệnh chỉ bằng mắt. Nếu vùng da tiếp tục lan, xuất hiện mủ, dịch, đau hoặc bạn không chắc nguyên nhân, nên đưa chó mèo đi kiểm tra thay vì tự thử nhiều cách điều trị tại nhà.
