Cún cưng của bạn gãi liên tục cả ngày lẫn đêm, gãi đến trầy da chảy máu? Bạn vội vàng đổi thức ăn vì nghĩ bé bị dị ứng thịt gà, nhưng tình hình vẫn không cải thiện?
Thực tế, việc phân biệt giữa dị ứng thời tiết (phấn hoa, bụi, độ ẩm) và dị ứng thức ăn (thịt, cá, hạt...) là một bài toán khó ngay cả với các bác sĩ thú y. Tuy nhiên, vẫn có những quy luật riêng để nhận biết. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn 4 manh mối quan trọng để truy tìm đúng "thủ phạm" và cắt cơn ngứa cho Boss.
1. Tại sao chúng ta hay nhầm lẫn hai loại dị ứng này?
Trước khi đi tìm sự khác biệt, bạn cần biết điểm giống nhau khiến phần lớn chủ nuôi bị nhầm lẫn:
- Triệu chứng chính: Cả hai đều gây ra cơn NGỨA dữ dội.
- Biểu hiện: Chó đều gãi tai, liếm chân, chà mặt xuống sàn, da đỏ ửng và rụng lông.
Chính vì biểu hiện bên ngoài y hệt nhau, nên chúng ta cần đi sâu vào "lịch sử bệnh" để phân biệt.
2. Truy tìm thủ phạm qua 4 dấu hiệu
Hãy lấy giấy bút ra và trả lời 4 câu hỏi dưới đây về tình trạng của cún cưng:
2.1. Thời điểm xuất hiện
Dị ứng thời tiết (Môi trường): Có tính Mùa vụ.
- Chó thường chỉ ngứa vào một khoảng thời gian nhất định trong năm (Ví dụ: Mùa xuân nhiều phấn hoa, mùa nồm ẩm mốc, hoặc mùa hè nóng bức). Đến mùa đông lạnh khô thì bệnh tự nhiên đỡ hẳn.
- Dị ứng thức ăn: Có tính Quanh năm. Dù đông hay hè, dù nắng hay mưa, cơn ngứa vẫn diễn ra liên tục và không đổi. Lý do đơn giản là ngày nào chó cũng ăn loại thức ăn đó.
2.2. Độ tuổi bắt đầu bị bệnh
- Dị ứng thời tiết: Thường khởi phát khi chó còn trẻ (từ 6 tháng đến 3 tuổi). Hiếm khi một chú chó già bỗng dưng bị dị ứng phấn hoa nếu trước đó chưa từng bị.
- Dị ứng thức ăn: Có thể xảy ra ở bất cứ độ tuổi nào, kể cả khi chó đã già (5-7 tuổi trở lên).
Lưu ý: Nhiều người nghĩ "Nó ăn hạt này 5 năm nay có sao đâu". Sai lầm! Dị ứng thức ăn cần thời gian tích tụ, ăn lâu ngày hệ miễn dịch mới bắt đầu phản ứng là chuyện bình thường.
2.3. Dấu hiệu đường ruột (Dễ nhận biết nhất)
- Dị ứng thời tiết: Chỉ biểu hiện ngoài da (ngứa, đỏ). Chó vẫn ăn ngủ, đi vệ sinh hoàn toàn bình thường.
- Dị ứng thức ăn: Thường đi kèm với Rối loạn tiêu hóa. Hãy quan sát phân: Chó có hay bị đi ngoài phân lỏng (sệt), nôn mửa, xì hơi nhiều hoặc đi vệ sinh quá nhiều lần trong ngày (hơn 3 lần) không? Nếu có →→ Nghiêng về dị ứng thức ăn.
2.4. Vị trí ngứa (Tương đối)
- Dị ứng thời tiết: Thường bị ở những vùng da tiếp xúc trực tiếp với môi trường như: Bụng, háng, nách và đặc biệt là kẽ móng chân (do dẫm lên cỏ/đất).
- Dị ứng thức ăn: Thường bị viêm và ngứa ở vùng quanh miệng (do ăn), quanh hậu môn (do thải ra) và đặc biệt là viêm tai tái đi tái lại.
3. Bảng so sánh tổng hợp
|
Tiêu chí |
Dị ứng Thời tiết / Môi trường |
Dị ứng Thức ăn |
|
Thời gian |
Theo mùa (Xuân/Hè/Thu) |
Quanh năm (Bất kể mùa nào) |
|
Độ tuổi |
Thường trẻ (< 3 tuổi) |
Mọi lứa tuổi (Kể cả chó già) |
|
Tiêu hóa |
Bình thường |
Hay nôn, tiêu chảy, xì hơi |
|
Vị trí |
Chân, Bụng, Háng |
Tai, Miệng, Hậu môn |
|
Tốc độ |
Ngứa ngay khi tiếp xúc |
Ngứa âm ỉ, tăng dần |
4. Cách kiểm tra chắc chắn nhất: "Thực đơn loại trừ"
Nếu bạn nghi ngờ do thức ăn, cách duy nhất để kết luận 100% tại nhà là áp dụng Thực đơn loại trừ trong 8-12 tuần:
Đổi thức ăn: Chọn một nguồn đạm lạ hoàn toàn mà chó chưa từng ăn bao giờ (Ví dụ: chuyển từ Gà sang Cá hồi, Vịt hoặc Cừu).
Cắt bỏ ăn vặt: Tuyệt đối không cho ăn bánh thưởng, phô mai hay thức ăn của người trong thời gian này.
Quan sát:
- Nếu sau 2 tháng chó hết ngứa → Thủ phạm là thức ăn cũ.
- Nếu chó vẫn ngứa như điên → Thủ phạm là dị ứng thời tiết/môi trường.
5. Hướng dẫn xử lý cho từng trường hợp
Nếu do Thức ăn: Đổi sang các loại hạt hoặc pate có nhãn "Hypoallergenic" (Ít gây dị ứng) hoặc thức ăn đơn protein (cá/cừu).
Nếu do Thời tiết:
- Tắm thường xuyên hơn (bằng sữa tắm dịu nhẹ) để rửa trôi phấn hoa/bụi bám trên lông.
- Vệ sinh nhà cửa, hút bụi, giặt đệm nằm.
- Sử dụng thuốc xịt giảm ngứa hoặc thực phẩm chức năng tăng đề kháng da.
6. Lời kết
Dù là nguyên nhân nào, cảm giác ngứa ngáy cũng là một cực hình đối với cún cưng. Đừng để bé phải chịu đựng sự khó chịu đó kéo dài.
Hãy thử áp dụng 4 manh mối trên để khoanh vùng thủ phạm. Nếu tình trạng quá nặng (lở loét, mưng mủ), hãy đưa bé đến bác sĩ thú y ngay để được xét nghiệm chuyên sâu nhé!