Chó con mới về nhà đi vệ sinh lung tung là chuyện rất thường gặp. Trong vài ngày đầu, bé chưa biết góc nào trong nhà được phép đi, cũng chưa đủ quen lịch sinh hoạt để tự tìm đúng chỗ mỗi khi buồn vệ sinh. Việc của bạn lúc này không phải là “dạy cho nhớ ngay”, mà là làm cho chỗ đúng dễ hiểu hơn chỗ sai.
Nếu phải rút gọn cả quá trình xuống vài việc quan trọng nhất thì chỉ cần thế này: chọn một khu vệ sinh cố định, đưa bé tới đó sau khi ngủ dậy – ăn – chơi, khen ngay khi bé làm đúng và dọn thật sạch những chỗ đã đi sai.
Ngày đầu tiên: đừng thả cún chạy khắp nhà rồi chờ bé tự hiểu
Một trong những lỗi dễ gặp nhất khi vừa đón chó con về là để bé tự do khám phá cả căn nhà. Với người nuôi, đó là cho bé làm quen môi trường. Với một chú chó chưa biết quy tắc, đó lại là hàng chục góc khác nhau có thể trở thành chỗ đi vệ sinh.
Trong những ngày đầu, nên cho cún sinh hoạt trong một khu vực vừa phải, dễ quan sát và dễ lau dọn. Chỗ nằm, bát ăn và khu vệ sinh nên được tách ra rõ ràng. Nếu dùng tấm lót hoặc khay, hãy chọn một vị trí bạn thực sự có thể giữ ổn định trong thời gian tập, thay vì hôm nay đặt ở nhà tắm, mai lại chuyển ra ban công.
Mục tiêu của ngày đầu chưa phải là cún tự chạy tới tấm lót. Chỉ cần bé bắt đầu quen với việc mỗi lần buồn đi, bạn đều đưa bé về cùng một chỗ.
Canh đúng thời điểm dễ hơn rất nhiều so với dọn sau khi bé đã đi sai
Chó con không đi vệ sinh hoàn toàn ngẫu nhiên. Những lúc dễ “xảy ra chuyện” nhất thường là sau khi vừa ngủ dậy, sau ăn hoặc uống nước, sau một trận chơi khá hăng và khi bé bắt đầu ngửi sàn, đi vòng vòng hoặc tìm một góc riêng.
Thay vì đợi thấy một vũng nước rồi mới phản ứng, hãy chủ động đưa bé đến khu vệ sinh vào những thời điểm đó. Nếu bé chưa đi, cho bé rời khỏi khu vực nhưng tiếp tục để ý và thử lại sau một lúc. Khi bé vừa đi đúng, khen ngay lúc đó. Một câu khen ngắn hoặc một phần thưởng nhỏ ngay sau hành vi đúng có giá trị hơn rất nhiều so với việc vài phút sau mới nhớ ra để thưởng.
Nếu nhà bạn dùng tấm lót, trong những ngày đầu cũng không nhất thiết phải ép bé “đáp” chính xác vào một tấm nhỏ. Với cún còn bé và chưa kiểm soát cơ thể tốt, mở rộng vùng lót một chút có thể giúp tăng cơ hội làm đúng. Khi bé đã chủ động tìm tới đúng khu vực thường xuyên hơn, mới thu hẹp dần.
Xịt Alkin Puppy Training rồi mà bé vẫn tè chỗ khác thì sao?
Alkin Puppy Training có thể dùng trên tấm lót, khay hoặc khu vực bạn đã chọn để tạo thêm một tín hiệu mùi tại đúng vị trí đó. Nhưng đây là thứ hỗ trợ cho một điểm vệ sinh đã được xác định, không phải kiểu “xịt một lần là cún tự biết đường đi tới”.
Nếu sáng bạn xịt lên tấm lót trong nhà tắm, chiều lại chuyển tấm lót ra ngoài cửa, còn phần lớn thời gian cún được chạy khắp nhà mà không ai để ý lúc bé vừa ngủ dậy hay vừa ăn xong, thì mùi xịt cũng rất khó cứu được một bài tập đang thay luật liên tục.
Cách dùng hợp lý hơn khá đơn giản: giữ nguyên một vị trí, xịt ở đúng khu vực đó, đưa cún tới vào những thời điểm dễ buồn vệ sinh và khen ngay khi bé làm đúng. Nếu thay tấm lót mới, có thể tiếp tục duy trì tín hiệu tại vị trí cũ trong giai đoạn đầu.
Và nếu bạn đã xịt nhưng bé chỉ chạy tới ngửi rồi bỏ đi thì cũng chưa thể kết luận sản phẩm “không có tác dụng”. Tìm đúng chỗ và đang thực sự buồn đi là hai việc khác nhau. Bạn vẫn phải đưa bé tới đúng lúc.
Bé đi sai rồi thì xử lý thế nào?
Nếu chỉ phát hiện sau khi cún đã đi xong, mắng lúc đó gần như không giúp bé hiểu “mình sai ở đâu”. Bé chỉ thấy chủ đột nhiên nổi giận cạnh một vũng nước mà nó đã bỏ đi từ lúc nào.
Trường hợp này, dọn sạch là việc quan trọng hơn. Với nước tiểu, thấm phần chất lỏng trước rồi làm sạch bề mặt. Với phân, nhặt bỏ và lau phần còn lại. Nếu mùi vẫn lưu ở vị trí cũ, cún có thể tiếp tục quay lại đúng chỗ đó ở những lần sau.
Nếu bé cứ quay về một góc quen thuộc dù bạn đã lau nhiều lần thì bạn nên xem xét lại vì sao chó hay đi vệ sinh lại chỗ cũ sẽ hữu ích hơn việc chỉ đổi tấm lót sang góc đó rồi chấp nhận luôn vị trí sai.
Còn nếu bạn bắt gặp cún đang ngửi sàn, đi vòng vòng hoặc chuẩn bị khom người, đây mới là lúc nên nhẹ nhàng đưa bé sang khu vệ sinh. Đừng biến việc đi vệ sinh thành một tình huống khiến bé phải sợ bạn.
Ba ngày đầu nên tập thế nào cho đỡ rối?
Ngày 1: chốt khu vực vệ sinh và giữ nguyên. Mỗi lần bé vừa ngủ dậy, ăn xong hoặc chơi xong, đưa tới đúng chỗ. Đừng kỳ vọng bé tự nhớ.
Ngày 2: bắt đầu để ý nhịp riêng của bé. Có bé đi rất nhanh sau ăn, có bé phải một lúc sau mới đi. Khi nhận ra khoảng thời gian quen thuộc, bạn sẽ đỡ phải canh cả ngày.
Ngày 3: xem bé đã bắt đầu chủ động tìm về khu vực đó chưa. Nếu bé đi đúng nhiều hơn, tiếp tục giữ cách làm cũ. Nếu vẫn đi lung tung, chưa cần đổi hết phương pháp; kiểm tra lại xem vị trí có bị thay đổi, vùng tấm lót có quá nhỏ hoặc bạn thường bỏ lỡ thời điểm sau ngủ – ăn – chơi hay không.
Ba ngày không phải thời hạn để một chú chó con “tốt nghiệp” việc đi vệ sinh. Đây chỉ là khoảng thời gian đủ để cả người và chó bắt đầu tạo ra một nhịp sinh hoạt dễ đoán hơn.
Nếu cún mới về nhà nhưng chưa tiêm đủ thì có nên dắt ra ngoài đi vệ sinh?
Nhiều gia đình muốn tập chó đi ngoài trời ngay từ đầu. Tuy nhiên, chó con mới về nhà thường chưa hoàn tất lịch vaccine, nên việc đưa bé tới những khu vực công cộng có nhiều chó lạ qua lại cần được cân nhắc theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Nếu chưa phù hợp để ra ngoài, tập tạm một khu vực vệ sinh trong nhà bằng khay hoặc tấm lót là lựa chọn thực tế hơn. Quan trọng là bạn phải xác định từ đầu đây là điểm tạm thời hay điểm muốn duy trì lâu dài, để sau này chuyển vị trí có kế hoạch thay vì đổi đột ngột.
Khi nào “đi bậy” không còn là chuyện huấn luyện?
Với chó con mới về nhà và chưa từng được tập, đi sai vài lần là điều dễ hiểu. Nhưng nếu một chú chó trước đó đã đi vệ sinh khá ổn mà đột nhiên thay đổi, hoặc việc đi sai đi kèm tiểu rất nhiều lần, rặn khó, có máu, kêu đau, tiêu chảy, nôn hay lờ đờ thì đừng chỉ siết lại bài tập.
Trong những trường hợp đó, chó đi vệ sinh sai chỗ có thể liên quan đến một vấn đề khác ngoài việc “quên bài”, và nguyên nhân sức khỏe cần được loại trừ trước.
Với cún mới về nhà, càng cố “dạy thật nhanh” thường càng dễ làm cả hai bên mệt. Hãy làm cho luật chơi đơn giản trước: một chỗ cố định, những thời điểm dễ đoán, phản hồi ngay khi bé làm đúng và không để những góc đi sai tiếp tục giữ mùi. Khi môi trường đủ rõ ràng, phần còn lại chủ yếu là sự lặp lại.
