Chó rụng lông có thể do nấm da hoặc ghẻ, trong đó nấm gây rụng lông thành mảng tròn, ít ngứa; còn ghẻ gây rụng lông nham nhở kèm ngứa dữ dội. Hai bệnh này cần phác đồ điều trị hoàn toàn khác nhau, nhầm lẫn sẽ khiến bệnh nặng hơn.
Nhìn thấy chú chó cưng rụng lông, da dẻ loang lổ và gãi sột soạt cả đêm, phản ứng đầu tiên của đa số chủ nuôi là ra tiệm thuốc mua ngay một tuýp thuốc bôi... của người. Hoặc tệ hơn, nghe lời đồn thổi rồi tắm nước lá xoan, bôi dầu hỏa. Đây chính là con đường ngắn nhất khiến làn da cún cưng bị "hủy diệt".
Thực tế, rụng lông chỉ là triệu chứng. Cái khó là xác định xem thủ phạm là Nấm hay Ghẻ. Hai loại này có cách điều trị hoàn toàn trái ngược nhau; nếu bạn nhầm lẫn, bệnh sẽ bùng phát không kiểm soát.
1. Tại sao chó rụng lông? Đừng "vơ đũa cả nắm"
Đừng quá hoảng loạn khi thấy lông chó rụng trên sàn. Một chú chó khỏe mạnh vẫn rụng lông đều đặn để thay lớp áo mới, đặc biệt là vào mùa nóng.
Về mặt y khoa, rụng lông ở chó được chia làm rụng lông sinh lý và rụng lông bệnh lý – trong đó nấm và ghẻ là hai nguyên nhân phổ biến nhất của nhóm bệnh lý. Nếu lông rụng theo kiểu "sinh lý", da cún vẫn hồng hào, bóng mượt. Còn nếu lông rụng để lộ những mảng da trần, da sạm màu hoặc xuất hiện mụn mủ, đó là lúc bạn cần đối mặt với sự thật: cún đã bị bệnh da liễu.
2. Bảng so sánh "vàng": Phân biệt Nấm và Ghẻ trong 30 giây
Thay vì đọc những trang lý thuyết dài dằng dặc, hãy đối chiếu ngay với bảng dưới đây:
|
Đặc điểm nhận dạng |
Nấm da (Ringworm) |
Ghẻ (Sarcoptes/Demodex) |
|---|---|---|
|
Hình dạng mảng rụng |
Thường tròn như đồng xu, có viền rõ. |
Rụng lố nhố, nham nhở, không hình thù. |
|
Bề mặt da |
Khô, bong tróc vảy trắng như gàu. |
Dày sừng, chảy dịch hoặc có mụn mủ. |
|
Cơn ngứa |
Ngứa nhẹ, thỉnh thoảng mới gãi. |
Ngứa điên cuồng, gãi đến chảy máu. |
|
Khả năng lây lan |
Lây sang người cực nhanh. |
Ghẻ ngứa lây người, ghẻ máu thì không. |
|
Hậu quả nếu điều trị sai |
Nấm lan rộng, có thể lây cho người |
Da viêm nặng, nhiễm trùng, sẹo vĩnh viễn |
3. Nấm da (Ringworm) – Kẻ gây ra những "vòng tròn bí ẩn"
Thủ phạm thường gặp nhất là bào tử nấm Microsporum canis. Chúng không chỉ ăn nang lông làm lông rụng sạch mà còn để lại những vòng tròn đỏ rực trên da.
Góc nhìn chuyên gia: Nhiều người cho rằng chó bị nấm là do ở bẩn. Sai! Một chú chó sạch sẽ nhưng sống trong môi trường ẩm thấp, hoặc vừa đi spa tắm về mà không được sấy khô tuyệt đối chân lông, vẫn có thể bùng phát nấm. Độ ẩm chính là "ngòi nổ" khiến nấm sinh sôi.
Dấu hiệu đặc trưng: Vùng da bị bệnh khô khốc, vảy trắng bong ra li ti. Nếu thấy trên tay hoặc cơ thể bạn cũng xuất hiện các vòng tròn đỏ ngứa sưng tấy, rất có thể bạn đã bị lây nấm từ chính chú cún của mình.
4. Ghẻ – Khi làn da bị "đào bới" từ bên trong
Bệnh ghẻ ở chó phức tạp hơn nấm rất nhiều vì nó chia làm hai loại:
- Ghẻ ngứa (Sarcoptes): Loại này lây lan kinh khủng. Con cái ghẻ đào hang dưới da để đẻ trứng, khiến chó ngứa đến mức không thể ngủ yên. Da sẽ đỏ rực và sần sùi ở vùng khuỷu tay, tai và bụng.
- Ghẻ máu (Demodex): Đây là loại ghẻ do hệ miễn dịch suy yếu. Chó bị rụng lông quanh mắt (trông như đeo kính) và chân. Ghẻ Demodex thường không ngứa ở giai đoạn đầu nhưng lại cực kỳ dai dẳng và khó điều trị dứt điểm.
5. Đừng tắm nước lá khi chưa biết rõ nguyên nhân!
Đây là vấn đề gây tranh luận nhất. Nhiều người tin vào nước lá khế, lá xoan hay xà phòng diệt khuẩn mạnh.
Sự thật là: Nước lá có tính chát, làm khô bề mặt da nhanh nhưng lại vô tình tạo ra một lớp màng bao phủ nang lông, khiến vi khuẩn kỵ khí bên dưới phát triển mạnh hơn. Đặc biệt với nấm, việc tắm quá nhiều mà sấy không kỹ chỉ làm "nuôi nấm" thêm tươi tốt.
Trong thực hành lâm sàng, đây là một trong những nguyên nhân khiến bệnh da ở chó tái phát dai dẳng và khó kiểm soát hơn ban đầu.
6. Quy trình xử lý chuẩn khi chó bị rụng lông bệnh lý
Nếu bạn chưa thể đưa cún đến bác sĩ ngay, hãy thực hiện các bước sơ cứu sau:
- Cách ly ngay lập tức: Để tránh lây cho chó mèo khác và chính bạn.
- Đeo loa Elizabeth (Loa chống liếm): Ngăn cún cào gãi làm tổn thương sâu thêm.
- Vệ sinh môi trường: Giặt sạch nệm, thảm và sấy khô dưới nắng gắt. Dùng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng cho sàn nhà.
- Cung cấp dinh dưỡng: Bổ sung Omega-3, Omega-6 và Vitamin E. Một làn da khỏe từ bên trong sẽ có sức đề kháng tốt hơn với bào tử nấm.
7. Giải đáp thắc mắc (FAQ)
Hỏi: Chó bị rụng lông quanh mắt là bệnh gì?
- Đáp: 90% là dấu hiệu của ghẻ Demodex. Cần làm xét nghiệm cạo da để xác định mật độ ký sinh trùng.
Hỏi: Có nên dùng thuốc mỡ người bôi cho chó?
- Đáp: Tuyệt đối không. Thuốc người thường chứa Corticoid làm mỏng da chó và gây ngộ độc gan thận nếu chó liếm phải.
Hỏi: Chó rụng lông có cần cạo lông không?
- Đáp: Chỉ nên cạo lông khi có chỉ định từ bác sĩ thú y. Cạo sai cách có thể làm trầy da, tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn xâm nhập sâu hơn.
Hỏi: Bao lâu thì lông mọc lại?
- Đáp: Nếu điều trị đúng hướng, sau khoảng 2 tuần da sẽ bắt đầu ổn định và sau 4-8 tuần lớp lông mới sẽ phủ kín vùng bị rụng.
Chó rụng lông là nấm hay ghẻ không quan trọng bằng việc bạn phát hiện sớm. Đừng đợi đến khi cún "trọc đầu" hay da bốc mùi hôi nồng nặc mới cầu cứu bác sĩ. Hãy quan sát từng mảng da, chú ý đến cơn ngứa của chúng mỗi ngày.