Đêm khuya, khi mọi thứ chìm vào tĩnh lặng, tiếng "xoẹt xoẹt" do chó gãi da liên hồi có thể trở thành nỗi ám ảnh của bất kỳ chủ nuôi nào. Không chỉ là tiếng ồn, đó là tín hiệu phát đi từ làn da đang bị "tấn công". Vậy, thực tế chó gãi nhiều về đêm có sao không, hay đó chỉ là một thói quen vô hại?
Dưới đây là góc nhìn chuyên môn giúp bạn đánh giá đúng tình trạng của thú cưng, tránh tâm lý chủ quan nhưng cũng không cần quá lo lắng thái quá.
Chó gãi nhiều về đêm không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng thường là dấu hiệu sớm của các vấn đề da liễu như ghẻ, nấm, ve rận hoặc viêm da dị ứng. Nếu tình trạng gãi diễn ra liên tục, kèm theo rụng lông, da đỏ ửng hoặc có mùi hôi, chủ nuôi cần can thiệp sớm. Việc để lâu không điều trị có thể khiến các vết xước bị nhiễm trùng, làm cho quá trình phục hồi sau này trở nên phức tạp và tốn kém hơn.
1. Vì sao chó thường gãi nhiều hơn vào ban đêm?
Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao ban ngày chúng vẫn chơi ngoan, nhưng cứ tắt đèn là bắt đầu "vũ điệu gãi"? Thực tế có 3 lý do cốt lõi:
- Sự tĩnh lặng của không gian: Ban đêm, khi không còn tiếng động hay các hoạt động vui chơi gây xao nhãng, hệ thần kinh của chó tập trung toàn bộ vào cảm giác trên da. Một cơn ngứa nhẹ ban ngày cũng có thể trở nên "dữ dội" hơn gấp bội vào đêm tối.
- Tập tính của ký sinh trùng: Các loại ký sinh trùng như ve, rận, đặc biệt là cái ghẻ (Sarcoptes) thường hoạt động mạnh hơn, đào hang hoặc di chuyển trên bề mặt da khi nhiệt độ môi trường giảm xuống và không gian yên tĩnh.
- Môi trường ngủ: Đệm ngủ ẩm mốc, bụi bẩn hoặc độ ẩm phòng điều hòa quá thấp gây khô da cũng là tác nhân kích ứng trực tiếp khiến chó khó chịu.
2. Chó gãi nhiều về đêm – Khi nào là bình thường?
Đừng quá nhạy cảm nếu thấy chó gãi vài cái rồi đi ngủ tiếp. Đó có thể chỉ là phản ứng sinh lý khi có hạt bụi bám vào lông hoặc một phản xạ tự nhiên của cơ thể.
- Dấu hiệu bình thường: Chó gãi thưa thớt, không tập trung vào một vị trí cố định. Da vẫn hồng hào, lông bóng mượt, không có vết trầy xước hay mùi lạ. Đặc biệt, chó vẫn ăn ngon, ngủ sâu và không có biểu hiện bồn chồn.
3. Khi nào chó gãi về đêm là dấu hiệu bệnh lý?
Sự thật là, nếu bạn bị đánh thức bởi tiếng gãi nhiều hơn 2 lần mỗi đêm, đã đến lúc phải cầm đèn pin lên và kiểm tra kỹ. Hãy đối chiếu với checklist sau:
- Gãi liên tục: Chó gãi đến mức quên ngủ, gãi trầy xước cả da thành các vết thương hở.
- Rụng lông: Lông rụng thành mảng, thưa dần ở vùng lưng, bụng hoặc gốc tai.
- Biến đổi màu da: Da xuất hiện các nốt đỏ, mụn mủ hoặc chuyển sang màu thâm đen (dấu hiệu viêm da mãn tính).
- Mùi hôi: Có mùi hôi tanh đặc trưng của nấm hoặc nhiễm trùng dù mới tắm xong.
- Hành vi bất thường: Chó bứt rứt, liếm chân liên tục hoặc cọ lưng vào tường.
4. Nguyên nhân phổ biến khiến chó gãi "như gảy đàn" về đêm
Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân quyết định 80% thành công của việc điều trị.
4.1. Ghẻ (Sarcoptes/Demodex)
Đây là "hung thủ" hàng đầu gây ngứa dữ dội. Ghẻ Sarcoptes đào hang dưới da, gây ra cơn ngứa kinh khủng khiến chó có thể gãi đến chảy máu, đặc biệt là ở các vùng da mỏng.
4.2. Nấm da (Ringworm)
Thường xuất hiện dưới dạng các vòng tròn rụng lông. Nấm không gây ngứa cấp tính như ghẻ 4.nhưng mang lại cảm giác châm chích, khó chịu âm ỉ khiến chó không thể nằm yên.
4.3. Ký sinh trùng ngoài da (Ve, rận, bọ chét)
Bọ chét thường tập trung ở vùng gốc đuôi và cổ. Những vết cắn của chúng gây viêm da dị ứng nước bọt, khiến chó gãi đột ngột và thường xuyên tự cắn vào da mình.
4.4. Viêm da dị ứng hoặc da quá khô
Nếu bạn nuôi chó trong phòng máy lạnh liên tục, làn da của chúng rất dễ bị mất nước. Ngược lại, việc dùng sai sữa tắm (dùng sữa tắm người cho chó) sẽ phá hủy lớp màng bảo vệ da, gây ngứa râm ran.
5. Chó gãi nhiều ban đêm có thực sự nguy hiểm?
Nhiều người cho rằng "chỉ là ngứa thôi mà". Nhưng thực tế, ngứa là khởi đầu của một vòng xoáy bệnh lý: Ngứa → Gãi → Trầy xước → Viêm da mủ.
Trong trường hợp các vết thương hở không được vệ sinh đúng cách, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu gây viêm da diện rộng. Nếu tình trạng này kéo dài, chó sẽ rơi vào trạng thái stress, mất ngủ, bỏ ăn và suy nhược cơ thể, tạo điều kiện cho các bệnh cơ hội khác tấn công.
6. Chủ nuôi nên làm gì để hỗ trợ cún?
Việc nên làm ngay:
- Vệ sinh nơi ở: Giặt sạch nệm sàn, sấy khô và xịt khử khuẩn môi trường ngủ.
- Kiểm tra da: Dùng lược dày chải lông để tìm dấu vết ve rận hoặc các nốt đỏ ẩn dưới lông.
- Cấp ẩm hoặc giữ khô: Nếu da khô, hãy hạn chế máy lạnh. Nếu da ẩm ướt do nấm, hãy giữ vùng đó khô thoáng nhất có thể.
Việc tuyệt đối KHÔNG nên làm:
- Tự ý bôi thuốc mỡ của người: Da chó có độ pH khác hoàn toàn người, bôi linh tinh có thể gây bỏng da hoặc ngộ độc nếu chó liếm phải.
- Tắm quá nhiều: Nhiều người thấy chó ngứa lại càng tắm, điều này làm mất lớp dầu tự nhiên, khiến da càng khô và ngứa hơn.
Để xử lý dứt điểm các cơn ngứa, bạn nên ưu tiên sử dụng các dòng sản phẩm đặc trị da liễu có độ pH trung tính, an toàn khi chó liếm phải. Các dòng xịt hoặc sữa tắm từ thương hiệu uy tín như Alkin thường được các bác sĩ thú y tin dùng nhờ khả năng kiểm soát nhanh nấm, ghẻ và vi khuẩn mà không gây kích ứng cho làn da nhạy cảm của cún.
7. Tóm tắt hành động cho chủ nuôi
Để giúp cún cưng có giấc ngủ ngon, hãy thực hiện theo lộ trình sau:
- Theo dõi (1-2 ngày đầu): Nếu chó gãi nhẹ, da không có dấu hiệu bất thường, hãy thử vệ sinh lại nơi ở và quan sát thêm.
- Can thiệp tại nhà (Nếu có dấu hiệu bệnh lý): Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ điều trị da liễu chuyên dụng. Giữ da cún luôn khô thoáng và hạn chế để cún liếm vào vùng da đang tổn thương.
- Đi thú y (Nếu kéo dài > 5 ngày): Khi thấy các vết loét lan rộng, có mụn mủ hoặc chó bắt đầu bỏ ăn, hãy đưa đến phòng khám để xét nghiệm da và có phác đồ điều trị chính xác nhất.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Chó gãi nhiều về đêm nhưng ban ngày bình thường có sao không?
- Đáp: Có thể chó đang ở giai đoạn đầu của bệnh da liễu hoặc bị dị ứng với môi trường ngủ (bụi vải, bọ mạt). Cần theo dõi sát sao mật độ gãi.
Hỏi: Có nên tắm cho chó khi chúng đang bị ngứa vào ban đêm không?
- Đáp: Không nên tắm vào đêm muộn vì độ ẩm dễ gây nấm. Nếu cần, hãy dùng khăn ấm lau sạch và sấy thật khô lông.
Hỏi: Chó con gãi nhiều về đêm có nguy hiểm không?
- Đáp: Khá nguy hiểm vì hệ miễn dịch của chó con yếu. Các vấn đề về ký sinh trùng hoặc nấm có thể lây lan toàn thân rất nhanh, khiến cún mất ngủ và chậm lớn.